Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ở trạng thái không trong suốt, có nhiều hạt nhỏ lơ lửng làm mờ đục: Dùng để mô tả chất lỏng hoặc không khí bị nhiễm bẩn, có các hạt vật chất nhỏ li ti khiến nó mất đi độ trong.
   • (Nghĩa bóng) Không trong sáng, bị ảnh hưởng bởi những điều tiêu cực: Dùng để diễn tả trạng thái tinh thần, tâm trí hoặc một tình huống trở nên rối ren, không minh mẫn hoặc thuần khiết.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (nghĩa đen):

  • Sau cơn mưa lớn, nước sông trở nên vẩn đục.
  • Ly nước để lâu ngày bắt đầu vẩn đục.

• Tính từ (nghĩa bóng):

  • Những tin đồn ác ý đã làm vẩn đục danh tiếng của ông ấy.
  • Lòng người một khi đã vẩn đục thì khó lòng tin tưởng.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lòng dạ vẩn đục": chỉ tâm địa không ngay thẳng, có nhiều toan tính xấu.

  • Kẻ lòng dạ vẩn đục khó mà che giấu được lâu.

• "Làm vẩn đục bầu không khí": làm cho môi trường, không khí trở nên căng thẳng, tiêu cực.

  • Vụ tranh cãi đó đã làm vẩn đục bầu không khí trong cuộc họp.

Biến thể và từ gần giống

• Đục (tính từ): không trong, không cho ánh sáng xuyên qua hoàn toàn. "Vẩn đục" nhấn mạnh trạng thái có các hạt lơ lửng gây nên sự đục.
• Vẩn (động từ): (chất lỏng) xuất hiện những hạt nhỏ lơ lửng. Ví dụ: Nước bắt đầu vẩn cặn.

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa đen: Cặn đục, lờ đờ, không trong.
• Nghĩa bóng: Nhơ bẩn, ô uế, không thanh sạch.

Từ trái nghĩa

• Nghĩa đen: Trong suốt, trong veo, trong vắt, tinh khiết.
• Nghĩa bóng: Trong sáng, thanh khiết, minh bạch, thuần khiết.

Thành ngữ liên quan

• "Nước đục thả câu": (thành ngữ) chỉ việc lợi dụng lúc hỗn loạn, rối ren để mưu lợi cho bản thân.
  • Hắn ta giỏi trò nước đục thả câu.

1. t. Ở trạng thái có nhiều gợn bẩn nổi lên, không trong lắng. Nước bị vẩn đục. Mây đen làm vẩn đục bầu trời. Lòng không hề vẩn đục (b.).